ΠΕΤΡΟΣ ΑΜΟΙΡΙΔΗΣMSc ΦΥΣΙΚΟΣ – ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ

Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ · ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 · 23 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ

Μαγνητικό Πεδίορεύματα δημιουργούν πεδία· πεδία αλλάζουν κινήσεις.

Από το πείραμα του Oersted και τον νόμο Biot–Savart μέχρι τη δύναμη Lorentz, την κίνηση φορτισμένων σωματιδίων, τη δύναμη Laplace και την αλληλεπίδραση παράλληλων αγωγών.

BIOT–SAVARTAMPÈREΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΡΟΗLORENTZLAPLACE
I γραμμές του B Το ρεύμα δημιουργεί μαγνητικό πεδίο

ΕΠΙΣΗΜΗ ΥΛΗ 2026–2027

Τι ακριβώς περιλαμβάνεται

Το κεφάλαιο διδάσκεται από το Τεύχος Β΄ της Φυσικής Γ΄ Λυκείου και έχει ενδεικτική κατανομή 23 διδακτικών ωρών.

Εντός ύλης:
  • 4.1 Εισαγωγή.
  • 4.2 Νόμος Biot–Savart.
  • 4.3 Εφαρμογές Biot–Savart.
  • 4.4 Νόμος Ampère.
  • 4.5 Μαγνητική ροή.
  • 4.7 Δύναμη σε κινούμενο φορτίο.
  • 4.8 Κίνηση φορτισμένων σωματιδίων.
  • 4.9 Εφαρμογές.
  • 4.10 Δύναμη Laplace.
  • 4.11 Δύναμη μεταξύ παράλληλων αγωγών.
Ρητά εκτός: η σχέση 4.2 και θέματα που απαιτούν ανάλυση του ΔB σε συνιστώσες, η κίνηση σε ανομοιογενές μαγνητικό πεδίο και η απόδειξη της σχέσης της δύναμης Laplace.

4.1 · ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Πώς ξέρουμε ότι υπάρχει μαγνητικό πεδίο;

1

Μαγνήτες

Η αλληλεπίδραση πόλων δείχνει ότι γύρω από έναν μαγνήτη υπάρχει περιοχή μαγνητικής δράσης.

2

Ηλεκτρικό ρεύμα

Το πείραμα του Oersted δείχνει ότι ένα ρεύμα δημιουργεί μαγνητικό πεδίο γύρω από τον αγωγό.

3

Διάνυσμα B

Σε κάθε σημείο του πεδίου η ένταση περιγράφεται από το διάνυσμα μαγνητικής επαγωγής B.

Κανόνας δεξιού χεριού για ευθύγραμμο αγωγόΦΟΡΑ ΤΟΥ B
I φορά Bαντιστρέφεις το I → αντιστρέφεται η φορά των γραμμών B

4.2–4.3 · ΝΟΜΟΣ BIOT–SAVART

Κάθε μικρό τμήμα ρεύματος συνεισφέρει στο B

Στοιχειώδης συνεισφορά ΔB=kμ IΔℓημθr2

Χρησιμοποιούμε τη σχέση για το μέτρο. Στην ύλη δεν ζητείται ανάλυση του ΔB σε συνιστώσες.

Ευθύγραμμος αγωγός μεγάλου μήκους B=μ0I2πr

Το B μειώνεται αντιστρόφως ανάλογα με την απόσταση r.

Κέντρο κυκλικού αγωγού B=μ0I2R

Η φορά προκύπτει από τον κανόνα δεξιού χεριού.

Ευθύγραμμος αγωγός: πώς αλλάζει το B;

Άλλαξε ένταση ρεύματος και απόσταση από τον αγωγό.

INTERACTIVE
rIΣ
σχετική τιμή B

3D ΟΠΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ · 4.3

Ευθύγραμμος αγωγός: δες τις δυναμικές γραμμές γύρω από το ρεύμα

Περιστρέψε την εικόνα και παρατήρησε ότι οι δυναμικές γραμμές σχηματίζουν ομόκεντρους κύκλους γύρω από τον αγωγό. Η γεωμετρία κάνει ορατή τη συμμετρία πίσω από τη σχέση B∝I/r.

Magnetism 3D Lab

Η 3D προσομοίωση φορτώνεται μόνο όταν τη χρειαστείς.

Θέλεις να αλλάξεις παραμέτρους;Ο πλήρης editor του Magnetism 3D Lab ανοίγει εκτός του ενσωματωμένου παραθύρου, με Inspector και όλα τα εργαλεία.
Πλήρης editor · αλλαγή παραμέτρων ↗
ΜΙΚΡΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ

Άλλαξε πρώτα το ρεύμα και μετά την απόσταση

Έλεγξε ποιοτικά δύο προβλέψεις: διπλασιασμός του I ενισχύει το πεδίο, ενώ αύξηση της απόστασης r το εξασθενεί. Στη συνέχεια σύνδεσε τη φορά των γραμμών με τον κανόνα του δεξιού χεριού.

3D ΟΠΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ · 4.3

Κυκλικός αγωγός: από τις επιμέρους συνεισφορές στο πεδίο του κέντρου

Δες το μαγνητικό πεδίο ενός κυκλικού ρευματοφόρου αγωγού στον χώρο και παρατήρησε πώς οι συνεισφορές όλων των στοιχειωδών τμημάτων συνδυάζονται κατά μήκος του άξονά του.

Magnetism 3D Lab

Η 3D προσομοίωση φορτώνεται μόνο όταν τη χρειαστείς.

Θέλεις να αλλάξεις παραμέτρους;Ο πλήρης editor του Magnetism 3D Lab ανοίγει εκτός του ενσωματωμένου παραθύρου, με Inspector και όλα τα εργαλεία.
Πλήρης editor · αλλαγή παραμέτρων ↗
ΜΙΚΡΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ

Αντέστρεψε τη φορά του ρεύματος

Πρόβλεψε πρώτα τη φορά του B στο κέντρο του κύκλου. Έπειτα αντέστρεψε το ρεύμα και έλεγξε αν αντιστρέφεται και το διάνυσμα του πεδίου.

4.4 · ΝΟΜΟΣ AMPÈRE

Η συμμετρία κάνει τον υπολογισμό απλό

Νόμος Ampère B·d=μ0Iεγκ

Το νόημα του νόμου φαίνεται καλύτερα όταν η γεωμετρία έχει αρκετή συμμετρία ώστε το B να είναι σταθερό κατά μήκος της αμπεριανής καμπύλης.

Στρατηγική: πριν γράψεις τον νόμο Ampère, ρώτησε αν μπορείς να επιλέξεις κλειστή διαδρομή πάνω στην οποία γνωρίζεις τη διεύθυνση και το μέτρο του B.

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ 1

Τι μετρά πραγματικά μια κλειστή διαδρομή Ampère;

Χάραξε διαφορετικές κλειστές διαδρομές γύρω από έναν ή δύο ρευματοφόρους αγωγούς και παρατήρησε τι αλλάζει — και τι μένει ίδιο — όταν το περικλειόμενο ρεύμα παραμένει το ίδιο.

Κλειστή διαδρομή και περικλειόμενο ρεύμα

Η προσομοίωση φορτώνεται μόνο όταν τη χρειαστείς.

ΜΙΚΡΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Ίδιο περικλειόμενο ρεύμα — διαφορετική διαδρομή

  1. Επίλεξε έναν αγωγό και ολοκλήρωσε μία κλειστή διαδρομή γύρω του.
  2. Μηδένισε την ένδειξη και επανάλαβε με διαφορετικό σχήμα διαδρομής, περικλείοντας πάλι τον ίδιο αγωγό.
  3. Στη συνέχεια επίλεξε δύο αγωγούς με αντίθετα ρεύματα και χάραξε διαδρομή που περικλείει και τους δύο.
Κρίσιμη ερώτηση: Αν το συνολικό περικλειόμενο ρεύμα είναι μηδέν, σημαίνει ότι το μαγνητικό πεδίο είναι μηδενικό σε κάθε σημείο της διαδρομής;
Έλεγχος συμπεράσματος

Όχι. Μηδενίζεται το κλειστό άθροισμα των συνεισφορών κατά μήκος της διαδρομής όταν το αλγεβρικό περικλειόμενο ρεύμα είναι μηδέν· αυτό δεν απαιτεί να είναι B=0 σε κάθε σημείο.

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ 2

Ευθύγραμμος αγωγός: γιατί διαλέγουμε κυκλική διαδρομή;

Μετακίνησε την κυκλική αμπεριανή διαδρομή και σύνδεσε τη συμμετρία του πεδίου με τη γνωστή σχέση για το μέτρο του B γύρω από ευθύγραμμο αγωγό μεγάλου μήκους.

Ευθύγραμμος αγωγός και κυκλική διαδρομή

Διερεύνησε τη μεταβολή του B καθώς αλλάζει η ακτίνα r.

ΜΙΚΡΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Έλεγξε τη σχέση B ∝ 1/r

  1. Διάλεξε κυκλική διαδρομή με ακτίνα μεγαλύτερη από την ακτίνα του αγωγού και κατέγραψε τις τιμές r και B.
  2. Διπλασίασε περίπου την ακτίνα της διαδρομής και παρατήρησε τη νέα τιμή του B.
  3. Έλεγξε αν το γινόμενο B·r παραμένει περίπου σταθερό.
Κρίσιμη ερώτηση: Ποιο χαρακτηριστικό της συμμετρίας επιτρέπει να θεωρήσουμε το B ίδιο σε όλα τα σημεία της κυκλικής διαδρομής;
Έλεγχος συμπεράσματος

Όλα τα σημεία της κυκλικής διαδρομής απέχουν το ίδιο r από τον ευθύγραμμο αγωγό. Από την κυλινδρική συμμετρία το μέτρο του B είναι ίδιο πάνω στη διαδρομή και το B είναι εφαπτόμενο σε αυτήν. Έτσι προκύπτει B·2πr=μ₀I.

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ 3

Σωληνοειδές: η διαδρομή Ampère αποκαλύπτει το ομογενές πεδίο

Μετακίνησε τα σημεία της ορθογώνιας διαδρομής, άλλαξε το ρεύμα και παρατήρησε ποιες πλευρές συνεισφέρουν στον νόμο του Ampère.

Ιδανικό σωληνοειδές και ορθογώνια διαδρομή

Μετέβαλε το ρεύμα και το σχήμα της αμπεριανής διαδρομής.

ΜΙΚΡΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Ποιες πλευρές «μετρούν»;

  1. Τοποθέτησε τη μία μεγάλη πλευρά της διαδρομής μέσα στο σωληνοειδές και την άλλη έξω από αυτό.
  2. Παρατήρησε τη σχετική διεύθυνση των B και dℓ σε καθεμία από τις τέσσερις πλευρές.
  3. Άλλαξε το ρεύμα I και παρατήρησε πώς μεταβάλλεται το B στο εσωτερικό.
Κρίσιμη ερώτηση: Γιατί οι δύο κάθετες πλευρές δεν συνεισφέρουν, ενώ η εξωτερική μεγάλη πλευρά έχει αμελητέα συνεισφορά για ένα ιδανικό, πολύ μακρύ σωληνοειδές;
Έλεγχος συμπεράσματος

Στις κάθετες πλευρές τα B και dℓ είναι κάθετα, οπότε η συνεισφορά είναι μηδενική. Έξω από ένα ιδανικό πολύ μακρύ σωληνοειδές το πεδίο θεωρείται αμελητέο. Έτσι η ουσιαστική συνεισφορά προέρχεται από την εσωτερική πλευρά και οδηγεί στη σχέση B=μ₀nI.

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΟΠΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ · 4.4

Σωληνοειδές: ομογενές μέσα, ασθενές έξω

Μετά τη δραστηριότητα Ampère, χρησιμοποίησε την απεικόνιση LIC για να δεις καθαρά γιατί στο εσωτερικό ενός μακριού σωληνοειδούς το πεδίο προσεγγίζει ομογενές, ενώ εξωτερικά είναι πολύ ασθενέστερο.

Magnetism 3D Lab

Η 3D προσομοίωση φορτώνεται μόνο όταν τη χρειαστείς.

Θέλεις να αλλάξεις παραμέτρους;Ο πλήρης editor του Magnetism 3D Lab ανοίγει εκτός του ενσωματωμένου παραθύρου, με Inspector και όλα τα εργαλεία.
Πλήρης editor · αλλαγή παραμέτρων ↗
ΜΙΚΡΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ

Σύνδεσε την εικόνα με την αμπεριανή διαδρομή

Εντόπισε μια περιοχή στο εσωτερικό όπου οι γραμμές είναι σχεδόν παράλληλες και πυκνές και μία περιοχή έξω από το πηνίο. Εξήγησε γιατί αυτή η εικόνα δικαιολογεί τις προσεγγίσεις που κάναμε στον νόμο Ampère.

4.5 · ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΡΟΗ

Πόσο «περνά» το B μέσα από μια επιφάνεια;

Μαγνητική ροή ΦB=BAσυνθ

Η γωνία θ είναι η γωνία ανάμεσα στο B και στην κάθετη της επιφάνειας — όχι ανάμεσα στο B και στο ίδιο το επίπεδο.

Περιστροφή επιφάνειας σε ομογενές B

Άλλαξε τη γωνία της κάθετης και δες τη ροή να μεταβάλλεται.

INTERACTIVE
ομογενές Bn
κανονικοποιημένη ροή1,00

4.7 · ΔΥΝΑΜΗ LORENTZ

Το B αλλάζει κατεύθυνση στην κίνηση — όχι το μέτρο της ταχύτητας

Μέτρο δύναμης FL=|q|υBημθ

Η δύναμη είναι μέγιστη για υ ⟂ B και μηδενική για υ ∥ B.

Έργο μαγνητικής δύναμης W=0

Επειδή η δύναμη είναι κάθετη στην ταχύτητα, δεν αλλάζει την κινητική ενέργεια.

Θετικό ή αρνητικό φορτίο;

Η φορά της δύναμης αντιστρέφεται όταν αλλάξει το πρόσημο του φορτίου.

INTERACTIVE
υ FL
φορά FL

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ · 4.7

Lorentz: η δύναμη αλλάζει τη διεύθυνση της κίνησης

Παρατήρησε την εκτροπή φορτισμένου σωματιδίου μέσα σε ομογενές μαγνητικό πεδίο και σύνδεσε τη φορά της δύναμης με το q, το υ και το B.

Magnetism 3D Lab

Η 3D προσομοίωση φορτώνεται μόνο όταν τη χρειαστείς.

Θέλεις να αλλάξεις παραμέτρους;Ο πλήρης editor του Magnetism 3D Lab ανοίγει εκτός του ενσωματωμένου παραθύρου, με Inspector και όλα τα εργαλεία.
Πλήρης editor · αλλαγή παραμέτρων ↗
ΜΙΚΡΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ

Πρόβλεψε πριν αλλάξεις το πρόσημο του φορτίου

Κράτησε ίδια την ταχύτητα και το πεδίο, άλλαξε μόνο το πρόσημο του q και έλεγξε ότι αντιστρέφεται η εκτροπή. Τι μένει ίδιο στο μέτρο της ταχύτητας;

4.8–4.9 · ΚΙΝΗΣΗ ΦΟΡΤΙΣΜΕΝΩΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ

Όταν υ ⟂ B, η Lorentz γίνεται κεντρομόλος

Ακτίνα κυκλικής τροχιάς R=mυ|q|B

Μεγαλύτερη ορμή → μεγαλύτερη ακτίνα. Ισχυρότερο B → μικρότερη ακτίνα.

Περίοδος κυκλικής κίνησης T=2πm|q|B

Η περίοδος δεν εξαρτάται από το μέτρο της ταχύτητας.

Κυκλική τροχιά σε ομογενές B

Άλλαξε υ και B και δες πώς μεταβάλλεται η ακτίνα.

INTERACTIVE
σχετική ακτίνα R2,00

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ · 4.8

Κυκλική κίνηση: όταν η Lorentz γίνεται κεντρομόλος

Η προσομοίωση δείχνει απευθείας την κυκλική τροχιά φορτισμένου σωματιδίου με υ⊥B και βοηθά να συνδεθεί η γεωμετρία της κίνησης με τη σχέση R=mυ/(|q|B).

Magnetism 3D Lab

Η 3D προσομοίωση φορτώνεται μόνο όταν τη χρειαστείς.

Θέλεις να αλλάξεις παραμέτρους;Ο πλήρης editor του Magnetism 3D Lab ανοίγει εκτός του ενσωματωμένου παραθύρου, με Inspector και όλα τα εργαλεία.
Πλήρης editor · αλλαγή παραμέτρων ↗
ΜΙΚΡΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ

Τι αλλάζει την ακτίνα;

Μεταβάλλοντας μία παράμετρο κάθε φορά, έλεγξε ότι μεγαλύτερη ταχύτητα οδηγεί σε μεγαλύτερη ακτίνα, ενώ ισχυρότερο B σε μικρότερη.

ΕΦΑΡΜΟΓΗ · 4.9

Φασματογράφος μάζας: διαφορετικό q/m, διαφορετική τροχιά

Δύο σωματίδια με ίδια ταχύτητα αλλά διαφορετικό λόγο φορτίου προς μάζα ακολουθούν διαφορετικές ακτίνες μέσα στο ίδιο μαγνητικό πεδίο.

Magnetism 3D Lab

Η 3D προσομοίωση φορτώνεται μόνο όταν τη χρειαστείς.

Θέλεις να αλλάξεις παραμέτρους;Ο πλήρης editor του Magnetism 3D Lab ανοίγει εκτός του ενσωματωμένου παραθύρου, με Inspector και όλα τα εργαλεία.
Πλήρης editor · αλλαγή παραμέτρων ↗
ΜΙΚΡΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ

Ποιο σωματίδιο καμπυλώνει περισσότερο;

Σύγκρινε τις δύο τροχιές και χρησιμοποίησε τη σχέση R=mυ/(|q|B) για να εξηγήσεις ποιο σωματίδιο έχει μεγαλύτερο |q|/m.

Εκτός ύλης: δεν εξετάζουμε κίνηση σε ανομοιογενές μαγνητικό πεδίο.

4.10 · ΔΥΝΑΜΗ LAPLACE

Το μαγνητικό πεδίο ασκεί δύναμη και σε ρευματοφόρο αγωγό

Μέτρο δύναμης Laplace F=BIημφ

Χρησιμοποιούμε τη σχέση χωρίς απόδειξη, όπως προβλέπουν οι οδηγίες.

Αγωγός μέσα σε ομογενές B

Άλλαξε τη φορά του ρεύματος και παρατήρησε τη φορά της δύναμης.

INTERACTIVE
F
φορά δύναμης

4.11 · ΔΥΟ ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΙ ΑΓΩΓΟΙ

Ομόρροπα ρεύματα έλκονται· αντίρροπα απωθούνται

Δύναμη ανά μονάδα μήκους F=μ0I1I22πd

Το αποτέλεσμα προκύπτει από το μαγνητικό πεδίο του ενός αγωγού και τη δύναμη Laplace στον άλλο.

Ομόρροπα ρεύματα

Οι δυνάμεις στους δύο αγωγούς είναι στραμμένες ο ένας προς τον άλλο: έλξη.

Αντίρροπα ρεύματα

Οι δυνάμεις είναι στραμμένες προς τα έξω: άπωση.

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ · 4.11

Παράλληλοι αγωγοί: το κοινό πεδίο εξηγεί την έλξη

Δες τις δυναμικές γραμμές δύο παράλληλων αγωγών με ομόρροπα ρεύματα και σύνδεσε την κατανομή του πεδίου με τη δύναμη που ασκεί ο ένας αγωγός στον άλλο.

Magnetism 3D Lab

Η 3D προσομοίωση φορτώνεται μόνο όταν τη χρειαστείς.

Θέλεις να αλλάξεις παραμέτρους;Ο πλήρης editor του Magnetism 3D Lab ανοίγει εκτός του ενσωματωμένου παραθύρου, με Inspector και όλα τα εργαλεία.
Πλήρης editor · αλλαγή παραμέτρων ↗
ΜΙΚΡΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ

Από το πεδίο στη δύναμη

Στο σημείο του δεύτερου αγωγού βρες πρώτα τη φορά του B που δημιουργεί ο πρώτος και έπειτα χρησιμοποίησε τον κανόνα για τη δύναμη Laplace. Επαλήθευσε ότι τα ομόρροπα ρεύματα έλκονται.

ΠΛΟΗΓΟΣ ΕΠΙΛΥΣΗΣ

Έξι ερωτήσεις πριν γράψεις εξίσωση

1 · Ποιος δημιουργεί το B;

Αγωγός, σπείρα, πηνίο ή εξωτερικό ομογενές πεδίο;

2 · Θέλω μέτρο ή φορά;

Το μέτρο βγαίνει από τύπο· η φορά απαιτεί κανόνα δεξιού χεριού.

3 · Έχω φορτίο ή αγωγό;

Φορτίο → Lorentz. Ρευματοφόρος αγωγός → Laplace.

4 · Είναι υ ⟂ B;

Αν ναι, η κίνηση μπορεί να είναι κυκλική και η Lorentz κεντρομόλος.

5 · Υπάρχει συμμετρία;

Αν υπάρχει, σκέψου τον νόμο Ampère.

6 · Η γωνία είναι με τι;

Στη ροή, η θ μετριέται από την κάθετη της επιφάνειας.

ΛΥΜΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ

Από τη φυσική εικόνα στην εξίσωση

1 · Ευθύγραμμος αγωγός

ΒΑΣΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ
Αν διπλασιάσουμε το ρεύμα και ταυτόχρονα διπλασιάσουμε την απόσταση από ευθύγραμμο αγωγό μεγάλου μήκους, τι συμβαίνει στο B;
1

Για ευθύγραμμο αγωγό: BIr.

2

Ο λόγος Ir παραμένει ίδιος.

Το μέτρο του B δεν αλλάζει.

2 · Φορτίο κάθετα στο B

LORENTZ
Σωματίδιο εισέρχεται κάθετα σε ομογενές B. Η ταχύτητα διπλασιάζεται, ενώ m, q και B μένουν σταθερά.
1

R=mυ|q|B.

2

Η ακτίνα είναι ανάλογη της υ.

Η ακτίνα της τροχιάς διπλασιάζεται.

3 · Μαγνητική ροή

ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΗ
Επίπεδη επιφάνεια είναι αρχικά κάθετη στις δυναμικές γραμμές και στη συνέχεια στρέφεται ώστε η κάθετή της να σχηματίζει γωνία 60° με το B.
1

Αρχικά θ=0° ⇒ Φ₀=BA.

2

Μετά: Φ=BA·συν60°=BA2.

Η μαγνητική ροή υποδιπλασιάζεται.

ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΞΑΣΚΗΣΗΣ

Από την κατανόηση στο επίπεδο Πανελλαδικών

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ01

Ρεύμα και φορά B

Αν αντιστραφεί το ρεύμα σε ευθύγραμμο αγωγό, τι συμβαίνει στις γραμμές B;

Λύση

Η φορά όλων των μαγνητικών γραμμών αντιστρέφεται.

ΒΑΣΙΚΗ02

Lorentz μηδενική;

Πότε είναι FL=0 για κινούμενο φορτίο σε ομογενές B;

Λύση

Όταν υ ∥ B ή υ αντιπαράλληλη στο B, δηλαδή θ=0° ή 180°.

ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΗ03

Περίοδος κυκλικής κίνησης

Αν διπλασιαστεί η ταχύτητα, αλλά m, q, B μείνουν σταθερά, αλλάζει η περίοδος;

Λύση

Όχι. T=2πm|q|B, άρα είναι ανεξάρτητη από την υ.

ΕΠΙΠΕΔΟ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ04

Παράλληλοι αγωγοί

Δύο παράλληλοι αγωγοί διαρρέονται από αντίρροπα ρεύματα. Ποια είναι η αλληλεπίδρασή τους;

Λύση

Απωθούνται.

ΡΟΗ05

Μέγιστη και μηδενική ροή

Για ποια γωνία θ της κάθετης με το B έχουμε μέγιστη και για ποια μηδενική ροή;

Λύση

Μέγιστη σε θ=0°, μηδενική σε θ=90°.

ΠΡΟΚΛΗΣΗ06

Ενέργεια φορτισμένου σωματιδίου

Μπορεί μόνο ένα σταθερό μαγνητικό πεδίο να αυξήσει την κινητική ενέργεια φορτισμένου σωματιδίου;

Λύση

Όχι. Η μαγνητική δύναμη είναι κάθετη στην ταχύτητα και δεν παράγει έργο.

ΜΙΚΡΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

Απάντησε πριν ανοίξεις

Το B γύρω από ευθύγραμμο αγωγό μειώνεται ως 1r ή ως 1r2;

Ως 1r.

Στη μαγνητική ροή, η γωνία θ μετριέται από το επίπεδο της επιφάνειας;

Όχι. Μετριέται από την κάθετη στην επιφάνεια.

Η Lorentz μπορεί να αλλάξει το μέτρο της ταχύτητας;

Όχι όταν δρα μόνη της. Αλλάζει τη διεύθυνση της ταχύτητας.

Η περίοδος κυκλικής κίνησης εξαρτάται από την υ;

Όχι.

Ομόρροπα ρεύματα έλκονται ή απωθούνται;

Έλκονται.

ΤΟ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΣΕ ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ

Το B δεν «σπρώχνει» πάντα προς την κίνηση· αλλάζει κυρίως την κατεύθυνσή της.

Αν ξεχωρίζεις ποιος δημιουργεί το πεδίο, ποιο σώμα δέχεται τη δύναμη και ποιος κανόνας δίνει τη φορά, το κεφάλαιο παύει να είναι συλλογή από δεξιά χέρια και γίνεται μία ενιαία φυσική εικόνα.